Kürtçe dilinde Yunan tragedyası!

[Gülistan]

'6 yaşındayken dedem bana ve kardeşlerime Sokrates'in Savunması'nı okurdu, masal okur gibi. Hatta bir keresinde skeç haline getirip oynadık. Rolümü iyi oynadığım için de dedem benim için pasta kesti!'

Küçük Hiva Panahî'ye küçük yaştan beri antik Yunan felsefesini, Heraklitos'u, Aristoteles'i, Efl‰tun'u aşılayan, 'hellenist' Kürt dede oldu. Hiva bugün 26 yaşında. Sevgili kahramanı ise, Aischilos'un 'Kolları bağlı Prometeus'u. Prometeus sıradan bir kişilik değil. Bir tanrı. Ama insanlara yardım etmek amacıyla, diğer tanrılara ve onların başı Zeus'a karşı gelmiş. İnsanlara ateşi vermiş. İnsanlarsa ateşi kullanarak korkunç ilerleme sağlamışlar. Tüm uygarlıkların başı olmuş bu. Enerji! Günümüzde de tüm refahın ve de tüm bel‰ların, çatışmaların, savaşların nedeni olan enerji! Oysa insanlara yardımcı olmanın bedeli o dönemde de büyükmüş. Zeus Prometeus'u ağır cezalandırmış. Yüksek bir kayalığa başlamış. Her gün gelen yırtıcı bir kuş onun dalağını yer, ama dalak ertesi günü gene oluşurmuş. Sonunda onu bu çilesinden, yine bir yarı tanrı olan Herkül kurtarmış! Hiva'nın Yunanca'dan Kürtçe'ye çevirmek için Prometeus'u seçmesinin nedeni de bu. Tercüme edilen metin 'Hayran' stilinde yazılmış. Bu kendi lisanında bir tür nesir. Devrimci ve romantik, epik bir yazı şekli. Panahî, onu yazı diline döküyor. 'Bu stilin mžsikîsi var; ayrıca metnin Helen kökenini vurguluyor' diyerek, sözüne şöyle devam ediyor: Hellenist düşüncedeki felsefenin, beşeri düşüncenin, başka insanlara da yayılmasını istediğim için yapıyorum bu Kürtçe çevirileri. Panahî, Aristoteles'in 'Siyaset'inin birinci cildini de çevirmiş, neredeyse yayınlanıyor. İran Kürdistanı'nın Sinantaz kentinde doğup büyüyen Panahî, Yunanistan'a yedi yıl önce, Yunan Dışişleri Bakanlığı'nın Kürt akademisiyle ortak olarak verdiği bir bursu kazanarak gitmiş. Fransa, İspanya, İngiltere ve Yunanistan arasında seçme hakkı varmış. Lisanı hiç bilmediği halde Yunanistan'ı seçmiş. Yoğun bir çalışmayla ve sevdiği Yunanlı yazarların kitaplarını okuyarak öğrenmiş lisanı. Atina Panteion Üniversitesi, Sosyoloji bölümünden böyle mezun olmuş. Bugün aynı üniversitede doktora tezini hazırlıyor. Konusu 'Kolları bağlı Prometeus ve Kave Asinger'e yapılan mitolojik atıfların sosyolojik yapısı ve farklılıklar'. Esasen Kürtçe'yi de tek başına, okuyarak ve İran radyosundan yayınlanan şarkıları dinleyerek öğrenmiş! (Hadi şimdi bunu duyan Kerinçeklerimiz, radyolardan Kürtçe yayına hıı desinler! Lisanı öğrenenler bununla kalmaz da bir de Yunan hayranı olarak dikilirlerse karşımıza... ayıkla perinçin taşını!..) Hiva, ayrıca Arapça, Farsça ve antik Persçe biliyor!

On bir yaşından beri bir Kürt Yazarlar Derneğine kayıtlıymış. Orada kendisine, edebiyatta manevî ufuklar açan önemli kişilerle tanışmış. On üç yaşında ilk şiirini yayınlayarak 'Seroy' adıyla yayınlanmakta olan tek Kürtçe edebiyat ve sosyoloji dergisine fahri üye olmuş. Orada makalelerini yayınlamaya başlamış. Bugün İsveç'te, Almanya'da ve Mısır'da yayınlanmakta olan Kürtçe dergilerde yazmakta ve çalışmaları Fransızca'ya ve Arapça'ya tercüme edilmektedir. İran Kürdistanı'nda yaşamakta olduğundan, kendi deyimiyle, 'orada bulunan de factum devletin sağladığı özgürlükten istifade edebilmiş'. Ancak orada da, seni 'kontrolleri altında tutabildikleri ölçüde benimserler'miş. Daha 18'inci yüzyıldan beri sosyal uğraşlara katılan solcu bir ailede büyümüş olduğundan, rejimin baskısına dayanamamış. Üstelik, 'sosyal görüşlerim yüzünden her an tehlikedeydim; dostlarım, yoldaşlarım, tuhaf şartlar altında kayboluyordu' diyor. Ulusal İslam otoritesine dil uzatmak, ona hakaret etmek iddiasıyla üç gün tutuklu kalmış. Nedeni yazdığı bir şiir. Konusu, evli olmadan bir erkekle ilişkiye giren bir kadının recmedilmesi, taşlanması. Kendisi, kendi ifadesiyle, dindar sayılmaz; ancak dinlerin felsefi yönünü kabul ediyor.

1998 yılında ülkesini terk ederek, bazı akrabalarının yaşamakta olduğu Irak'a gitmek istemiş. 2000 yılından bu yana ise Yunanistan'da yaşıyor. İlk vardığında emniyet kuvvetlerini gördüğünde korkarmış. Her yıl, oturma izni yenileme dönemi gelip çattığında strese giriyor. Bürokratik prosedürü mümkün oranda yardım alarak geçiştirmeğe çalışıyor. En büyük derdi de bu. İsteği Yunanistan'da kalmak, yerleşmek. Rast gelirse yuva kurmak. 'Neden olmasın?' diyor. 'Kalmak için gelmişim gibi hissediyorum...'

Mihail VASİLİADİS

[SEYDUNA]

slm şuan okuyamam ama daha sonra okuyacğıma söz veriyorum çünkü güzel bir şeye benziyor

[Ehmede_Omeri]

:muck iyi güzel dugulandım yaw keçe

[sinan]

bize bizi anlatana saygılarımı borç bilirim.
paylaşımın için çooo....k... teşekkürler